Leren in de praktijk door af te kijken. Zeven tips voor professionals.

Leren in de praktijk

Veel managers en professionals leren op de werkplek. En dat gebeurt niet altijd even gericht. Het kan toeval zijn of juist niet. Soms is het leren onder druk door het uitvoeren van uitdagende taken. Een andere keer gaat het om leren door af te kijken. Of leren door iemand na te doen. Ook omvat informeel leren doelgerichte activiteiten zoals reflectie, oefenen, het organiseren van feedback en dergelijke. In de opsomming hierna een overzicht van informele leermethoden, zoals door professionals op het werk toegepast. Uit onze ervaring blijken maar weinig managers in staat deze informele leermethoden te benoemen. Daardoor passen managers in de praktijk relatief ongericht deze leermethoden toe. Dat is een gemiste kans.

Formeel tegenover informeel leren

Tegenover formeel staat informeel leren. Informeel leren vindt plaats zonder tussenkomst van een organisatie (onderwijsinstelling, werkgever). Informeel leren omvat alle leeractiviteiten, die niet georganiseerd plaatshebben. En dat zijn er nogal wat. Het blijkt uit een grootschalig onderzoek van de Amerikaanse Overheid dat 80% van het leren binnen organisaties informeel is. Tegenover 20% formele leeractiviteiten.

Top 5 informeel leren volgens Cheetham & Chivers:

1. Leren op het werk
2. Werken met meer ervaren collega’s
3. Werken als deel van een team
4. Zelfanalyse of reflectie
5. Leren van klanten/patiënten/leveranciers

Voorbeelde Informele leermethoden (Cheetham & Chivers)

· Oefenen en herhalen · Reflectie · Observatie en kopiëren · Feedback · Persoonlijke ervaringen / competenties (buiten de huidige baan opgedaan) · Uitdagende activiteiten · Perspectief wijzigen . Mentor/coach · Psychologische/neurologische middelen (cognitieve modellen) · Benoemen/articuleren · Samenwerking (in- en extern).

Zeven tips voor managers en professionals die leren op de werkplek:

1. Verwar leren niet alleen met het halen van diploma’s.
2. Leren omvat meer dan het volgen van trainingen. Voor managers en professionals hebben trainingen vooral zin, als het de bedoeling is om de prestaties van de organisatie te verbeteren op grond van een tekort aan kennis of vaardigheden (competenties). Dat is meestal echter niet de oorzaak van de geconstateerde performanceproblemen. Trainen is dan niet het juiste antwoord op de vragen rondom het verbeteren van de performance.
3. Stimuleer reflectie als middel om leren in de praktijk te borgen.
4. Benadruk het belang van het vastleggen van de eigen ontwikkeling in een POP.
5. Professionals leren in sociale netwerken en het is zinvol deze eigentijdse vormen van leren te stimuleren en bij voorkeur te borgen in TOP’s (teamontwikkelplannen).
6. Rolmodellen zijn bijzonder nuttig om van te leren. Dan is het zinvol om te benoemen wie de toppers zijn en te leren van de voor toppers beschikbare tacit knowledge (expertkennis in de praktijk).
7. Toon geen gêne en kijk af! Een van de meest effectieve manieren om in de praktijk te leren. Met als kanttekening dat afkijken in de praktijk meer informatie oplevert dan een interview met een rolmodel. Effectieve professionals, zo blijkt uit onderzoek, zeggen iets anders dan dat ze feitelijk in de praktijk doen. Daarom is afkijken wel waardevol en zijn interviews minder bruikbaar. De meeste toppers hebben namelijk manieren ontdekt om het systeem in de organisatie te omzeilen; om effectief met blokkades in de praktijk om te gaan: betere tools, meer informatie en de bereidheid procedures te omzeilen.

Heb jij ook de ervaring dat leren in de praktijk in de eigen organisatie onderbenut wordt? Deel s.v.p. je ervaringen en mogelijk originele oplossingen!