Vijf tips om functioneel te liegen

De waarheid = (te) hard

Elkaar consequent de waarheid zeggen. Dat is vaak onnodig kwetsend. Functioneel liegen is dan de natuurlijke bescherming om sociale contacten met elkaar in stand te houden. Het is een vorm van sociaal wenselijk gedrag; noodzakelijk als bindmiddel tussen mensen.

Enkele voorbeelden van consequent (te) eerlijk zijn:

• ‘De inrichting van jouw kantoor spreekt me helemaal niet aan.’
• ‘Wat heb je een gek pak gekocht. Echt dom!’
• ‘Jij bent iedere keer kortaf naar klanten. Dat irriteert me niet alleen, maar kost me ook handen vol geld. Jij voelt dat niet in je portemonnee: typisch werknemersgedrag...’

Dezelfde voorbeelden, maar dan in de vorm van sociaal wenselijk gedrag in de vorm van functioneel liegen:

• ‘De inrichting van jouw kantoor vind ik heel apart.’
• ‘Dit pak zou ik persoonlijk niet kopen, maar het staat je erg goed.’
• 'Ik heb de indruk dat je tegen klanten best kortaf bent. Ervaar jij dat ook zo? Wil je me vertellen hoe je denkt dit te kunnen verbeteren?

Liegen is de kruipolie van het intermenselijk verkeer. Theo van Gogh

Liegen of liegen!

Liegen kan schadelijke gevolgen hebben voor jezelf en voor de organisatie waar je werkt. Liegen en frauderen kunnen in organisaties vlak naast elkaar liggen. Denk bijvoorbeeld aan de ‘eenvoudige vergissing’ bij het declareren van reiskosten of de ‘verkeerde overboeking’ waarbij tonnen worden verdonkermaand. Liegen over cijfers, prestaties, diploma’s… het komt allemaal voor. Verwar deze vorm van liegen niet met sociaal wenselijk gedrag in de vorm van functioneel liegen zoals hiervoor beschreven.

Vijf tips om functioneel te liegen

Hieronder vijf tips waarmee het mogelijk is functioneel te liegen. Vat de tips niet letterlijk op, maar als principes die naar de eigen context vertaald moeten worden. Drijf de tips niet te ver door, want dan krijgt Brecht alsnog gelijk: “Jede Konsequenz führt zum Teufel”.

1. Verpak een onprettige boodschap in een mooie strik. Een effectieve vorm van functioneel liegen is het op een sociaal vaardige manier verpakken van een onprettige boodschap. Gebruik als fraaie strik of verpakking bijvoorbeeld de mogelijkheid tot verbetering of dé uitdaging of dé unieke gelegenheid jezelf te profileren…

2. Geef uitsluitend prettige feedback Mensen voelen zich enorm gewaardeerd door uitsluitend prettige feedback te geven. Functioneel liegen kan dus ook door het onthouden van onprettige (corrigerende) feedback.

3. Geen feedback geven. Stel je baas is tijdens het reguliere overleg vooral met zichzelf bezig. Op een gegeven moment kan dat behoorlijk irriteren. Een effectieve vorm van functioneel liegen kan zijn door dit gewoon niet te bespreken. Geef gewoon geen prettige of onprettige feedback op dit verschijnsel. Verander de agenda van het gesprek door de aandacht te vragen voor de punten die jij functioneel wel aan de orde wilt of moet stellen.

4. Lieg niet over cijfers of prestaties. Het heeft in principe geen zin om te liegen over hoeveel je hebt verkocht of de omzet die is gedraaid. Cijfers en prestaties zijn doorgaans goed te verifiëren feiten en daar kom je per saldo bedrogen mee uit. Kan erg schadelijk zijn voor de organisatie en je carrière.

5. Lieg niet over diploma’s, opleidingen en werkervaring. Niet zelden liegen sollicitanten over opleidingen, werkervaring en zelfs over diploma’s. Dit zijn geen vormen van functioneel liegen. Het is gewoon boerenbedrog.

Functioneel liegen heeft hilarische én tragische kanten. Ik nodig je uit om ervaringen, tips en valkuilen naar deze site te mailen of rechtstreeks naar arets@bnote.nl