Pesten op het werk = schadepost

Pesten ≠ plagen

Plagen is een onschuldige activiteit. De sociale verhouding tussen de betrokkenen is gelijkwaardig en de geplaagde kan grenzen aangeven die worden gerespecteerd.

Hoe anders is het bij pesten. Van een gelijkwaardige relatie ontstaat een vorm van ongelijkwaardigheid, die intimiderend werkt op degene die gepest wordt. Het wordt als bijna onmogelijk ervaren om het pesten te stoppen. Pesten is een vorm van stelselmatige, psychologische terreur en dat leidt onder meer tot vormen van sociale isolatie (buiten de groep plaatsen) en imagoschade. Pesten vormt een bedreigende stressbron. Met als mogelijke gevolgen: angststoornissen, blijvende geestelijke en/of lichamelijke schade, kort of langdurig ziekteverzuim en zelfs zelfdoding komt voor. Geschat wordt dat circa 10% van de zelfdodingen veroorzaakt wordt door pesten. De economische schade voor organisaties loopt in de honderden miljoenen euro’s. Nog afgezien van de persoonlijke schade voor alle betrokkenen.

Pesten wordt in het Engels Mobbing genoemd. Dat komt van maffia en meute af. Pesten is te vergelijken met maffiapraktijken en met allen tegen één. De term mobbing wordt steeds meer gebruikt, omdat het beter dan pesten weergeeft hoe ernstig de situatie kan zijn, zie www.stopmobbing.nl

Pesten kan iedereen overkomen

Pesten is niet voorbehouden aan bepaalde groepen mensen. Het komt voor bij mensen in topfuncties, middenkader en medewerkers. Dus kan het jou ook overkomen of het gebeurt op het werk en jij zwijgt en stemt dus (indirect) toe. Pesten komt vaker voor dan mensen & organisaties lief is.

Voorbeeld

Het is begonnen als plagen. Ik ben de enige vrouw in een team van mannen. Als er koffie moet worden ingeschonken, dan ben ik ‘natuurlijk’ degene die het moet doen. In het begin dacht ik: ‘dit is een grap en laat ik het maar meespelen’. Het blijkt echter geen grap te zijn. Integendeel! Mijn collega’s oefenen forse druk op me uit om steeds maar weer koffie in te schenken, de kopjes op te ruimen enzovoort. Natuurlijk kan ik neen zeggen. Of het gewoon niet doen. Dat is wat ik zelf ook weet en voel. Toch is het in de praktijk lastig om de druk te weerstaan. Mij lukt het in ieder geval niet. Dus kan ik misschien beter weggaan…

Reflectie:

· Hoe zou jij reageren? · Kun jij je wel of niet voorstellen mee te doen met pesten? · Ben jij zelf wel eens het slachtoffer van pesten geweest?

Vormen / voorbeelden van pesten op het werk

· Een collega om negeren / sociaal isoleren. Bijvoorbeeld door met zijn allen koffie te gaan drinken en dan het slachtoffer niet mee te vragen. Idem bij lunchen, een borrel gaan drinken, een feest organiseren enzovoort. · Roddelen / kwaadspreken. · Grappen maken over persoonlijke kenmerken van iemand (uiterlijkheid, religie, seksuele voorkeur e.d.) en dergelijke. · Iemand geen kans geven iets te zeggen. · Nutteloos werk geven. · Werk beneden het niveau laten uitvoeren. · Achterhouden van informatie, die nodig is om goed werk te kunnen leveren; · Gevaarlijk werk laten doen. · Het leven zuur maken (bijvoorbeeld via smssen, e-mail e.d.). · Opzettelijk wissen van computerbestanden. · Bedreigen. · Persoonlijke eigendommen vernielen. · Seksuele intimidatie.

Pesten door de baas

Pesten wordt (helaas) ook regelmatig veroorzaakt door de baas. Dan is er zeker sprake van ongelijkwaardige verhoudingen. De baas heeft de macht en dan kan het heel moeilijk worden voor de medewerker(s).

Voorbeeld

Het is begonnen als onmacht. Eigenlijk wil ik al langer van Jan af. Een medewerker, die zegt alles te kunnen maar gewoon niets presteert. Nu is het bijna onmogelijk om hem te ontslaan.Een te sterke rechtspositie. Dus probeer ik Jan op een andere manier eruit te werken. In het begin heb ik hem allerlei nutteloze opdrachten gegeven. Echt vervelend werk, waardoor ik hoopte dat hij zelf zou inzien dat het beter is om ontslag te nemen. Dat schiet echter niet op. Dus zit hij nu al een paar maanden op een kamer alleen. Ik geef hem geen werk. Hij heeft geen telefoon en zijn collega’s mijden hem ook. ’s Morgens gaat hij naar zijn kamer en zit daar de hele dag alleen. Niemand zegt nog iets tegen hem. Het zal wel niet lang meer duren en Jan is weg. Want hij kijkt met de dag ongelukkiger…

Reflectie:

· Ken jij gevallen, waarbij mensen zijn gepest door hun baas? · Ben jij zelf al eens slachtoffer geworden van pesten door een baas? · Welke verantwoordelijkheid heb je hierin als team?

Mail s.v.p. voorbeelden van pesten of gepest worden op het werk en de gevolgen daarvan: persoonlijk en voor de organisatie.